ಮಾದ್ರೆಂಗಿ ದೀಪಿನಿ
Posted by JAYAKIRANA Kirana on Tuesday, 3 April 2012 | 0 comments | Leave a comment...
ಗಂಡು ಯಾ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯದ ಬಳಿಕ ‘ಮದಿಮಾಯೆ’ (ಮದುಮಗ) ‘ಮದ್ಮಲ್ (ಮದುಮಗಳು) ಎಂದೇ ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. (ಉದಾ. ಮದುಮಗಳನ್ನು ಕರೆತನ್ನಿ, ಮದುಮಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸೀರೆ ಕೊಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ)
ಮದುವೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ೫ ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ವರ ಮತ್ತು ವಧುವಿಗೆ ‘ಸಿಗರ್’ ಹಚ್ಚಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕ್ರಮ ಮದುವೆಯ ದಿನದ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ‘ಸಿಗರ್’ ಹಚ್ಚಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಮೈಬಣ್ಣವು ಕಾಂತಿಯುತವಾಗುವುದು.
ಮಾದ್ರೆಂಗಿ ದೀಪಿನಿ (ಮದರಂಗಿ ಇಡುವುದು)
ಮದುವೆಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಮದ್ರೆಂಗಿ ಇಡು ವರು. ಸಂಜೆಗೆ ಮೊದಲೇ ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸರು ಮದಿರಂಗಿ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಗಿಡದಿಂದ ಆರಿಸಿ ತಂದು ಅರೆದು, ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಬೆರೆಸಿ ಮುದ್ದೆ ಮಾಡಿ ಇಡುವರು. ಮದಿರಂಗಿ ಅರೆಯುವಾಗ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಅಡಿಕೆ ಹೋಳು ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣವನ್ನು ತಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡುವರು, ‘ತಬುರು’ (ಚೌಳಿ) ಎಂಬ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಇರುವೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅರೆಯುವು ದರಿಂದ ಮದಿರಂಗಿಯ ಬಣ್ಣ ಕಡುವಾಗಿರುವುದು. ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲರ ಊಟವಾದೊಡನೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವರು. ಅಂಗಳ ದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಾಪೆಯನ್ನು ಹಾಸುವರು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಮುಕ್ಕಲಿಗೆ ಇರಿಸಿ ಗಂಡು ಯಾ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸುವರು.
ಅರೆದಿರಿಸಿದ್ದ ಮದಿರಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿ, ಮನೆ ಯಜಮಾನನು ದೈವಗಳ ಮಣೆಮಂಚದಲ್ಲಿರಿಸಿ, ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಮನೆ ದೈವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬಾಳಿ ಬದು ಕಿದ್ದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ನಡೆಯುವ ಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಹರಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವನು. ಈಗ ವಿಡಿಯೋ, ಫೋಟೋಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಕೊಂಡು ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂ ಹಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವ ಉತ್ತಮ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಪರಿ ವರ್ತನೆಗೊಂಡಿರುವುದು.
ವರನಿಗೆ ಮೊದಲು ಅವನ ಭಾವ ನೆಂಟನು ಬಲಗೈಗೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಾಗಿ ಮದಿರಂಗಿ ಇಡುವನು. ರಾತ್ರಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಮದಿರಂಗಿ’ ಎಂದು ಹೆಸರು ಕೂಗಿದರೆ ಅದರ ಬಣ್ಣವು ಕಡುವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮರ್ದ್ ಎಂದೇ ಕರೆಯುವರು.
ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಅವಳ ಸೋದರತ್ತೆ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯಣ್ಣನ ಹೆಂಡತಿ (ನಾದಿನಿ) ಬಲಗೈಗೆ ಮದಿರಂಗಿ ಇಡುವಳು. ನಂತರ ಐವರು ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಮರ್ದ್ ಇಡುವ ಕ್ರಮವೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದೆ. ಆ ಬಳಿಕ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಮ್ಮಕ್ಕಳು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿ ಸುವರು. ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧ ವಿಧದ ಆಕೃತಿಗ ಳನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿ ಅದನ್ನು ಅಂಗೈಯ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಮದಿರಂಗಿಯನ್ನು ಮೆತ್ತುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿಯ ಮೇಣವನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಅಂಗೈಯ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೊಟ್ಟಿಟ್ಟು ಮದಿರಂಗಿಯನ್ನು ಮೆತ್ತುತ್ತಿ ದ್ದರು. ಬಳಿಕ ಮೇಣವನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ಆ ಸ್ಥಳ ಮದಿರಂಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೆ ಒಂದು ತೆರನ ವಿನ್ಯಾಸ ತೋರುವುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣದ ಹುಂಡನ್ನು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಅಂಗೈಗೆ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ ಮದಿರಂಗಿ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸುಣ್ಣ ಬಳಿದಲ್ಲಿ ಮದಿರಂಗಿ ಅಂಟಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮದಿರಂಗಿ ಇಡುವ ಸಮಯ ಹಿರಿಯ ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಂಗಸರು ‘ಬಂಟರ ಸಂಧಿ’, ‘ಸಿರಿ ಪಾರ್ದನ’ವನ್ನು ರಾಗವಾಗಿ ಹಾಡಿ ಮನರಂಜಿ ಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂಥವರಿಗೆ ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದಿರಂಗಿ ಇಡುವ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಂತೂ ತಮ್ಮನ್ನೇ ಮರೆತು ಬಿಡುವಷ್ಟು ಸಂತಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವರನ ಜತೆಗೆ ಅವನ ಭಾವ ನೆಂಟನಿಗೂ ಮದಿರಂಗಿ ಇಡು ತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಮದಿರಂಗಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಭಾವೀ ಜೀವನದ ರಸಮಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿ, ಛೇಡಿಸಿ ಅವರ ಹುಸಿ ಮುನಿಸಿನ ನಗುವಿನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ್ಲಾ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಂತೂ ಅತಿ ಮನರಂಜಿತ. ಹೆಣ್ಣಂತೂ ನಾಚಿ ನೀರಾಗಿ ಬಿಡುವಳು. ಮದಿರಂಗಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬೆಳಗೆದ್ದು ಕೈ ಕಾಲು ತೊಳೆದು ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುವರು. ಮದಿರಂಗಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಟಿಪ್ಪಣಿ :
ಶನಿವಾರ ದಿನ ಮದಿರಂಗಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಲಾಗಾಯ್ತಿನಿಂದ ನಡೆದು ಬಂದ ನಂಬುಗೆಯಂತೆ ಶನಿವಾರ ದಿನ ಯಾವ ಶುಭ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಸಮಾ ರಂಭವಾದರೂ ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ಶನಿವಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದು ವರಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಶನಿವಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗದು. ಮದುವೆ, ಬಯಕೆ (ಸೀಮಂತ), ನೇಮ, ಕೋಲ, ದೇವರ ಪೂಜೆ ಇತ್ಯಾದಿ ನಡೆಸು ವುದಿಲ್ಲ. ಶನಿವಾರ ದಿನ ಶುಭವಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಬಲವಾದ ನಂಬುಗೆ ಜನಮ ನದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವುದರಿಂದ, ಜೀವನದ ಮಹತ್ತರ ಘಟ್ಟ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮದುವೆ ಶುಭ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಮುಹೂರ್ತದ ‘ಮದಿರಂಗಿ’ ಇಡುವುದಕ್ಕೂ ಶನಿವಾರ ಸಲ್ಲದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನ ಅಂದರೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಮದಿರಂಗಿ ಇಡುವ ಮುಹೂರ್ತ ನಡೆ ಯುವುದು. ಸಮಾಜ ಆಧುನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಶರಣಾದಂತೆ ವಿನ್ಯಾ ಸಭರಿತ ಮದಿರಂಗಿಯ ಟ್ಯೂಬನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿಗೆ ಕ್ರಮ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮದರಂಗಿ ಇಡುವ ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ನಡೆದಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿಗೆ ‘ಮದಿರಂಗಿ’ ಇಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಸ್ಲಾಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಡೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಂಕೇತಿವಾಗಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಮದಿರಂಗಿ ಇಡುವುದಕ್ಕೆ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿದೆ ಎಂದರೆ ತೊಟ್ಟಿಲ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಮದಿರಂಗಿ ಇಡಿಸು ವುದು ಸೇಸೆ ಹಾಕಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಿಸುವುದು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಜಾನ ಪದ ಆಚರಣೆಯ ಮಹತ್ತಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಜ ಉದ್ದೇಶದ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ ಯಿಂದಾಗಿ ಹೀಗಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಇದಿರಿಸಲಾಗದ ಮುಜುಗರ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ.
ಪೊಣ್ಣಗ್ ಮೂರ್ತ (ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ ಸೇಸೆ)
ಹೆಣ್ಣಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮದುವೆ ದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗ ಮುಹೂರ್ತ ಸೇಸೆ ಜರಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗಂಡಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ನಡೆ ಯುವ ಸನ್ನಿವೇಷಗಳೇ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದು. ಹಾಗಾಗಿ ವರನ ಮನೆ ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ದಿಬ್ಬಣ ಹೊರಡಬೇಕಾಗು ವುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮುಹೂರ್ತ ಸೇಸೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಜರಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯ ದಿನ ನಡೆ ಯುವ ಮುಹೂರ್ತ ಸೇಸೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಡಗರ, ಉತ್ಸವದ ವಾತಾವರಣ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದು, ಮುಂಜಾನೆ ಮದುಮಗಳನ್ನು ‘ಸಿಗರ್’ ಹಚ್ಚಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ ‘ಮುಹೂರ್ತ’ದ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ ಸಿಂಗರಿಸುವರು. ‘ಗರ್ನಾಲ್’ ಸಿಡಿಸಿದ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಊರವರು ಬಂದು ಸೇರುವರು. ಮಡಿವಾಳನು ಬಂದು ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವನು. ವಧುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಅಡಿಕೆ ನೀಡಿ ಅವಳ ನಾದಿನಿಯು ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಕರೆ ತರುವಳು. ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ‘ಕೊಡಿಯಡಿ’ಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಾಪೆಯನ್ನು ಹಾಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ‘ಮುಕ್ಕಲಿಗೆ’ ಇರಿಸಿ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಬೈರಾಸು ಹಾಸುವರು.

























You can subscribe by e-mail to receive news updates and breaking stories.